Nowe reguły dla sołtysów - co realnie zmienia się w gminie Lubin

W gminie Lubin nowe przepisy wywołały mieszane reakcje - część zmian to formalność, inne mogą przełożyć się na praktyczne procedury przy planowaniu inwestycji wiejskich. Na papierze ustawodawca poszerzył uprawnienia i wprowadził dodatkowe zabezpieczenia, w terenie wiele z tych rozwiązań już funkcjonuje albo po prostu nas nie dotyczy. Dla sołectw najważniejszy jest jednak inny element reformy - zasady dotyczące rozdysponowania funduszu sołeckiego.

• Co naprawdę zmienia się w roli sołtysa
• Nowe zasady przyjęć i poprawek w funduszu sołeckim
• Jak te zmiany wyglądają na naszym terenie

Co naprawdę zmienia się w roli sołtysa

Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym wprowadza kilka nowych rozwiązań dotyczących odpowiedzialności i kompetencji sołtysów. W ustawowym katalogu pojawia się obowiązek ubezpieczeń dla osób pełniących funkcję inkasenta - ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków. W gminie Lubin ten zapis ma jednak małe praktyczne znaczenie, bo od lat z powodów organizacyjnych sołtysi nie zajmują się ściąganiem opłat podatkowych.

Ustawa daje też wójtowi możliwość upoważnienia sołtysów do zarządzania mieniem komunalnym. W Lubinie gospodarowaniem świetlic i ich udostępnianiem na potrzeby imprez oraz spotkań zajmuje się Ośrodek Kultury Gminy Lubin, więc w praktyce ten obszar pozostanie niezmieniony.

Nowe zasady przyjęć i poprawek w funduszu sołeckim

Najistotniejsze skutki dla działań sołectw niesie zmiana dotycząca funduszu sołeckiego. Teraz wójt będzie mógł odrzucać poszczególne przedsięwzięcia, które nie spełniają wymogów prawnych, zamiast odrzucać cały dokument przedstawiony przez sołectwo. To daje szansę na korekty bez konieczności restartu całego planu.

Drugą ważną modyfikacją jest wydłużenie czasu na naniesienie poprawek przez sołtysa i ponowne złożenie dokumentu - z dotychczasowych 7 dni do 14 dni. Dla organizatorów przedsięwzięć oznacza to większy margines na poprawki formalne, ale też konieczność szybkiego reagowania na uwagi urzędu.

Jak te zmiany wyglądają na naszym terenie

W gminie Lubin część nowych mechanizmów jest już dobrze znana i stosowana w praktyce, a inne - choć przewidziane ustawowo - niewiele zmienią w codziennej pracy sołectw. Przykładem jest istniejąca od koniec 2015 roku Rada Sołtysów, która pełni funkcję opiniodawczo-doradczą i reprezentuje sołtysów wobec wójta. Jej kadencja trwa cztery lata, co daje stałą platformę do konsultacji i koordynacji działań.

Ustawa dopuszcza też tworzenie przez wójta konwentów pomocniczych jednostek gminy, na przykład Młodzieżowej Rady lub Rady Sołtysów w nowej formule. Dla Lubina oznacza to raczej uformalizowanie istniejących struktur niż rewolucję.

Sołectwa przygotowujące projekty finansowane z funduszu powinny zwrócić uwagę na formalne wymogi i terminowość - teraz warto zadbać o kompletność dokumentów jeszcze przed złożeniem, bo choć czas na poprawki wzrósł do 14 dni, to odrzucenie wybranych pozycji może zmienić zakres planowanych zadań.

• Najważniejsze zmiany do zapamiętania:
  • obowiązek ubezpieczeń dla inkasentów (nie dotyczy praktyki Lubina),
  • możliwość odrzucenia pojedynczych przedsięwzięć w funduszu sołeckim,
  • wydłużony termin na poprawki do 14 dni.

Mieszkańcy i sołtysi zyskują więc więcej formalnych narzędzi i czasu na korekty, ale też powinni liczyć się z większym naciskiem na zgodność z wymogami prawnymi i współpracę z instytucjami gminnymi przy organizacji świetlic i inwestycji. Ustawy, o których mowa, to zmiany zawarte w przepisach dotyczących samorządu i funduszu - ich celem jest ułatwienie współpracy między sołectwami a gminą i szybsza realizacja zadań ważnych dla mieszkańców.

na podstawie: Gmina Lubin.