Pięć wieńców oceniono w Niemstowie. Zwycięzca został kandydatem gminy

Na cienkich drutach układano ziarna, suszone kwiaty i złote kłosy. W Niemstowie pokazano pięć wieńców dożynkowych, a każda z prac kryła inną historię i wiele tygodni przygotowań. Jury przyznało nagrody wszystkim uczestnikom, jednak najwyżej oceniono kompozycję sołectwa Niemstów. To właśnie ten wieniec będzie kandydatem gminy Lubin do reprezentowania powiatu lubińskiego podczas dożynek wojewódzkich.

• Kłosy zbierano na długo przed konkursem
• Pięć kompozycji pokazało różne oblicza tradycji
• Niemstów z najwyższą oceną i szansą na występ wojewódzki

Kłosy zbierano na długo przed konkursem

Wieniec dożynkowy nie powstaje w kilka dni. Przygotowania zaczynają się jeszcze wtedy, gdy zboże nie jest w pełni dojrzałe. Rośliny trzeba zebrać w odpowiednim momencie, aby po wysuszeniu zachowały kolor, kształt i elastyczność.

Niektóre twórczynie rozpoczęły pracę około trzech miesięcy przed konkursem. Najpierw ścinały zielone zboże, później zbierały coraz bardziej dojrzałe i złote kłosy. Pozwoliło to uzyskać różne odcienie oraz ułożyć na konstrukcjach wyraźne wzory.

Przed rozpoczęciem wyplatania materiał trzeba było jeszcze wysuszyć, oczyścić i posegregować według gatunku, długości oraz koloru. W prezentowanych wieńcach wykorzystano między innymi:

• pszenicę, żyto, jęczmień, owies i pszenżyto,
• len,
• jarzębinę, wrotycz, krwawnik i nawłoć,
• suszone kwiaty, liście, owoce oraz ziarna.

Część roślin układano w pęczki albo zaplatano. Przy najbardziej precyzyjnych zdobieniach pojedyncze źdźbła i ziarna nawlekano na cienki drut. Taka technika wymagała czasu, cierpliwości i bardzo dokładnej pracy ręcznej.

Znaczenie wieńców pozostaje związane z dawnym świętem plonów. Koło symbolizuje cykl natury – od siewu przez wzrost i dojrzewanie aż po zbiór. Korona oznacza ukoronowanie wielomiesięcznego wysiłku, a krzyż przypomina o religijnym charakterze dożynek i wdzięczności za zebrane plony.

Pięć kompozycji pokazało różne oblicza tradycji

Wieniec Niemstowa miał być skromny i zawierać podstawowe dożynkowe symbole. Wykorzystano w nim pszenicę, jęczmień, żyto, owies oraz suszone kwiaty. Prace trwały około półtora miesiąca, zależnie od tego, ile czasu mogły wygospodarować twórczynie.

Znalezienie odpowiedniego zboża nie było łatwe. Niekorzystna pogoda i wilgoć zniszczyły część roślin. Ostateczny efekt zależał więc nie tylko od umiejętności, lecz także od tego, jakie plony udało się zebrać i zachować.

Twórczynie z Krzeczyna Wielkiego od kilku lat chciały wykonać koronę. Wcześniejsze prace miały inne formy, ale dopiero teraz udało się zrealizować ten pomysł. Przygotowania rozpoczęły około trzech miesięcy przed dożynkami. W koronie znalazły się owies, pszenica, pszenżyto, żyto, len, wrotycz, krwawnik, nawłoć i jarzębina.

Nad konstrukcją pracowały cztery osoby. Pomagało jednak znacznie więcej mieszkańców. Sołtys przygotował szkielet, gospodarze przekazali zboże, a kolejne osoby uczestniczyły w zbieraniu roślin, wyplataniu i wykańczaniu kompozycji.

Dużej precyzji wymagał wieniec Krzeczyna Małego. Jego znakiem rozpoznawczym były małe spirale przypominające ślimaczki. Zboże nawlekano na drucik, a następnie formowano w odpowiedni kształt. Główna część pracy zajęła około tygodnia, a autorka poświęcała jej niemal cały dostępny czas. Kompozycję uzupełniły suszone kwiaty i jarzębina, a na szczycie umieszczono krzyż.

Wieniec Raszowej przygotowała grupa, która postawiła na tradycyjne metody. Koronę ozdobiły zboże, zielone liście, jarzębina i polne rośliny. Twórczynie podkreślały, że równie ważne jak gotowa praca były spotkania, rozmowy i wspólne wykonywanie kolejnych elementów.

Swoją opowieść o rolniczym roku przedstawiły także „Babeczki z Osieka” z Klubu Kobiet Niezależnych. Cztery ramiona wieńca wykonano z czterech gatunków zbóż. Pszenica oznaczała dostatek, żyto – codzienny chleb, a jęczmień i owies tworzyły pozostałe części konstrukcji. Całość ozdobiono między innymi jarzębiną, kwiatami i owocami. Ważnym elementem był bochenek chleba wypieczony z mąki pochodzącej z tegorocznych zbiorów.

Niemstów z najwyższą oceną i szansą na występ wojewódzki

Prace oceniało jury w składzie:

• Małgorzata Ryś – pedagog i rękodzielniczka,
• Józef Kostanowicz – sołtys Niemstowa,
• Magdalena Dubińska – dyrektor Ośrodka Kultury Gminy Lubin.

Wszystkie pięć wieńców otrzymało nagrody. Ich twórcy prezentowali sposób wykonania, opowiadali o użytych materiałach, a niekiedy także śpiewali. Gospodarze przygotowali również okolicznościową inscenizację. Każda grupa otrzymała dyplom i nagrodę finansową, co było docenieniem nie tylko wyglądu kompozycji, ale także czasu, materiałów i pracy potrzebnej do jej przygotowania.

Wyniki konkursu przedstawiają się następująco:

• I miejsce – sołectwo Niemstów,
• II miejsce – sołectwo Krzeczyn Wielki i sołectwo Krzeczyn Mały,
• III miejsce – sołectwo Raszowa i Klub Kobiet Niezależnych „Babeczki z Osieka”.

Dyplomy i nagrody wręczali wójt gminy Lubin Norbert Grabowski, przewodniczący Rady Gminy Lubin Andrzej Olek, sołtys Niemstowa Józef Kostanowicz, Małgorzata Ryś, prezes Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Gminy Lubin Ewelina Ligęza oraz Magdalena Dubińska, dyrektor Ośrodka Kultury Gminy Lubin, który zorganizował konkurs.

Zwycięski wieniec Niemstowa zgłoszono do powiatu lubińskiego jako kandydaturę gminy Lubin. Jeśli swoje prace zgłoszą również gminy Rudna i Ścinawa, powiat wybierze jednego reprezentanta spośród trzech wieńców. Wybrana kompozycja będzie prezentować powiat lubiński podczas wojewódzkiego święta plonów.

– Pierwsze miejsce to wielka radość, ale również szansa na pokazanie pracy naszych mieszkańców szerzej. Trzymamy kciuki za Niemstów. Niezależnie od dalszego rozstrzygnięcia już teraz możemy być dumni, że wieniec będzie kandydatem gminy Lubin do reprezentowania całego powiatu – mówi wójt Norbert Grabowski.

Praca nad wieńcami przekazuje także wiedzę, której nie da się w pełni zapisać w instrukcji. Jedna osoba pokazuje, jak zebrać i wysuszyć zboże, inna uczy mocowania kłosów, układania wzorów z ziaren albo wykonywania ozdób na druciku. Dzięki temu tradycyjne umiejętności pozostają częścią współczesnych dożynek, a przygotowanie kolejnych kompozycji może angażować następne pokolenia.

– Ktoś udostępnił zboże, ktoś przygotował konstrukcję, ktoś zbierał i suszył rośliny. Takie wieńce powstają podczas wspólnych spotkań, rozmów i pracy. Są więc symbolem nie tylko plonów, ale także więzi między mieszkańcami. Dzięki tym osobom tradycja nie trafia do muzeum, lecz nadal jest częścią naszego życia – mówi wójt gminy Lubin Norbert Grabowski.

na podstawie: Urząd Gminy w Lubinie.